Չնայած 2026 թվականի ապրիլի 1-ի հաջող մեկնարկին, Artemis II առաքելությունը զերծ չմնաց տեխնիկական բարդություններից: Դեռևս մեկնարկից առաջ և արդեն թռիչքի ընթացքում անձնակազմն ու երկրային թիմը բախվել են մի քանի խափանումների՝ կապի և մարտկոցների խնդիրներից մինչև տիեզերքում չաշխատող Outlook: Բարեբախտաբար, բոլորն օպերատիվորեն լուծվել են, և Orion տիեզերանավը վստահորեն ուղևորվում է դեպի Լուսին:
Թռիչքի վթարային դադարեցման համակարգի (FTS) խնդիրը
Մեկնարկային պատուհանի բացումից մոտ երկու ժամ առաջ թռիչքը հայտարարվեց «NO-GO»: Պատճառը Արևելյան պոլիգոնի (Eastern Range) և SLS հրթիռի թռիչքի վթարային դադարեցման համակարգի միջև կապի կորուստն էր: Այս համակարգը կրիտիկական նշանակություն ունի. հետագծից շեղվելու դեպքում այն թույլ է տալիս երկրային մասնագետներին հրաման ուղարկել կրիչի ինքնաոչնչացման համար:
Խնդիրը հաջողվեց վերացնել ոչ ստանդարտ եղանակով: Մեկնարկի ղեկավարներից մեկը մեկնել է Հրթիռների հավաքման շենք (Vehicle Assembly Building) և բերել Space Shuttle ծրագրի ժամանակների հնացած սարքավորումներ: Հենց այս «ժառանգությունն» է օգնել վերականգնել հրամանատարական գիծը, ինչից հետո մեկնարկը նորից «կանաչ լույս» ստացավ:
Մարտկոցի գերտաքացումը վթարային փրկության համակարգում
Նախամեկնարկային ևս մեկ խնդիր կապված էր վթարային փրկության համակարգի (Launch Abort System, LAS) հետ: Երկու մարտկոցներից մեկը ցույց տվեց ջերմաստիճանի անսպասելի բարձր աճ: Ինժեներները մոտ մեկ ժամ զբաղվեցին ախտորոշմամբ և ի վերջո եզրակացրին, որ դա ոչ թե մարտկոցի անսարքություն էր, այլ տվիչի սխալ (գործիքային խնդիր): Ցուցանիշների տրամաչափումից հետո ջերմաստիճանը կարգավորվեց:
Կապի կարճատև կորուստ մեկնարկից հետո
Մեկնարկից մոտ 50 րոպե անց մի քանի րոպեով կորցրեցին կապը Orion պատիճի հետ: Գիշերային մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտնեցին, որ խնդիրն արագ լուծվել է: Խափանման պատճառները դեռ պարզվում են, սակայն այն չի ազդել առաքելության
Artemis II
«Արտեմիս II»-ը ներկայումս ՆԱՍԱ-ի նախագծված տիեզերանավն է, որը կիրականացնի առաջին անձնակազմով թռիչքը դեպի Լուսին Ապոլոն ծրագրից հետո։ Այն կտանի չորս աստղագնացների՝ ներառյալ առաջին կինն ու սևամորթ աստղագնացը, ովքեր կթռչեն Լուսնի շուրջ՝ պատրաստվելով հետագա մարդկանց Լուսնի վրա բնակեցմանը։ Այս պատմական առաքելությունը նախատեսված է 2025 թվականին՝ որպես «Արտեմիս» ծրագրի մաս, որն ուղղված է Լուսնի և Մարսի հետագա ուսումնասիրությանը։
Orion
«Օրիոն» կենտրոնը Երևանում բացվել է 1970-ականներին և դարձել է խորհրդային շրջանի հայտնի մշակութային հանգրվան՝ համերգների, ցուցահանդեսների և հանրահավաքների համար։ Այն մինչ օրս շարունակում է գործել որպես ժամանակակից մշակութային տարածք՝ միավորելով արվեստի տարբեր ձևեր և մնալով Երևանի կենդանի մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոն։
Eastern Range
«Արևելյան լեռնաշղթան» Հայաստանի ամենաերկար լեռնաշղթան է, որը ձգվում է հյուսիսից հարավ երկրի ողջ տարածքով։ Այն հնագույն ժամանակներից եղել է բնական սահման ու պաշտպանություն, իսկ նրա լանջերին են գտնվում բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձաններ, այդ թվում՝ Գառնիի հեթանոսական տաճարը և Գեղարդի վանքը։
Vehicle Assembly Building
«Մեքենաների հավաքման շենքը» (անգլ.՝ Vehicle Assembly Building, VAB) ՆԱՍԱ-ի Քենեդիի տիեզերական կենտրոնում (Ֆլորիդա, ԱՄՆ) աշխարհի ամենամեծ շենքերից մեկն է ըստ ծավալի։ Այն կառուցվել է 1966 թվականին «Ապոլոն» լուսնային ծրագրի շրջանակներում՝ հսկայական Սատուրն V հրթիռները հավաքելու և փորձարկելու համար, իսկ հետագայում օգտագործվել է «Սփեյս Շաթլ» տիեզերանավերի համար։ Ներկայումս շենքը պատրաստում է ՆԱՍԱ-ի նոր ՍՊԵՍ ԼԱՈՒՆՉ ՍԻՍՏԵՄ (SLS) հրթիռները Արտեմիսի լուսնային ծրագրի համար։
Space Shuttle
«Տիեզերական Շաթլ» (Space Shuttle) ամերիկյան վերօգտագործվող ուղեծրային տիեզերանավերի ծրագիր էր, որը գործարկվել է NASA-ի կողմից 1981-2011 թվականներին։ Այն հեղափոխական էր իր կառուցվածքով, քանի որ հիմնական մասը վերադառնում էր Երկիր և կարող էր օգտագործվել բազմաթիվ թռիչքների համար՝ իրականացնելով արբանյակների տեղադրում, տիեզերական լաբորատորիաների սպասարկում և Միջազգային Տիեզերական Կայանի կառուցում։ Ծրագիրը դադարեցվեց 2011 թվականին՝ «Ատլանտիս» շաթլի վերջին թռիչքից հետո։
Launch Abort System
«Գործարկման ընդհատման համակարգը» (Launch Abort System — LAS) տիեզերանավի կամ տիեզերական սարքի կենսական անվտանգության համակարգ է, որը նախատեսված է անձնակազմին փրկելու համար հրթիռի մեկնարկի կամ վերելքի սկզբնական փուլում արտակարգ իրավիճակի դեպքում։ Այն առաջին անգամ ակտիվորեն կիրառվել և փորձարկվել է Ապոլոն ծրագրի ժամանակ, իսկ ժամանակակից տարբերակը (օրինակ՝ Orion տիեզերանավի համար) շարունակում է զարգանալ՝ ապահովելու ապագա տիեզերագնացների անվտանգությունը։
SLS
Ներողություն, բայց «SLS» հապավումը չի համապատասխանում Հայաստանի կամ հայ մշակույթին հայտնի վայրի կամ մշակութային օբյեկտի։ Հնարավոր է, որ խոսքը վերաբերում է.
1. **«Սասունցի Դավիթ» արձանախումբ** (կարող է հապավվել որպես «Ս.Դ.Ս.») Երևանի Կասկադ համալիրում, որը նվիրված է հայ ժողովրդական էպոսի հերոսին։
2. Տեղեկատվության պակասի դեպքում, խնդրում ենք հստակեցնել՝ արդյոք խոսքը վերաբերում է Հայաստանի որևէ տեսարժան վայրի, թե այլ օբյեկտի։
Եթե նկատի ունեք կոնկրետ վայր, խնդրում ենք տրամադրել ավելի մանրամասն նկարագրություն։
