«2016-ի Ապրիլյան պատերազմի խորհրդանիշը Ռոբերտ Աբաջյանն է, չնայած որ քարոզիչները փորձում էին պատերազմի սիմվոլ դարձնել «բահերով ու անզեն» կռվող հայ զինվորի մասին կեղծ թեզը:
2016-ի հաղթանակը վառ պահեց Մհերի «Կյանք ու կռիվ» կինոֆիլմը և Գրիգորիչի ձայնով հնչած համանուն երգը, չնայած որ քարոզիչները փորձում էին «վառ պահել» գեներալ Խաչատուրովի «պատերազմի մեկնարկին բիլիարդ խաղալու» կեղծ թեզը:
2016-ի Ապրիլյան պատերազմի վկաները իմ ընկերներ Շուլին, Գեվորը, Ռազը, Դավոն, Ժոռը, Սոսը ու մնացած կռված տղերքն են, Արմենիա TV-ի իմ գործընկերներն ու մնացած ալիքների լրագրողներն են, որոնք գիշեր-ցերեկ հենց Արցախից լուսաբանում էին կազմակերպում, Արման Սաղաթելյանն է, որը մի գիշերում Արցախում «ոչ մի բանից» կարողացավ ստեղծել Մամլո թեժ կետ, դիվանագիտական կորպուսում աշխատող պրոֆեսիոնալներն էին, որոնք հասկանում էին, որ կարող են հարցերին տալ մեզ համար շահեկան պնդումներ, քանզի ամուր էր զինվորը, բանակը, եկեղեցին, ժողովուրդը: Ամուր էր պետությունը:
2016-ի Ապրիլյան պատերազմը ապրիլի 2-ից մինչև 7-ը իմ ու ընկերներիս չքնած աչքերն ու լուռ կռիվն էր: Հենց Արցախում: Հենց Արցախի մեջ: Հանուն Արցախի… Բայց ինչպես պարզվեց՝ Հայաստանի համար:
44 օրյա պատերազմը հաստատ ունեցել է իր Աբաջյանները, Ուրֆանյաններն, Սահակյաններն ու Սլոյանները: Բայց հիմա նրանց մասին չեն խոսում: Դա խանգարելու է «խաղաղությանը»: Չէ՞, ցիլո:
Հավերժ փառք հաղթած տղերքին: Կներեք մեզ»։
Ապրիլյան պատերազմ
«Ապրիլյան պատերազմը» 2016 թվականի ապրիլին Արցախի Հանրապետության և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած չորսօրյա ռազմական բախումն էր։ Այն սկսվեց ադրբեջանական ուժերի լայնամասշտաբ հարձակմամբ, որի արդյունքում վերահսկողությունը կորցվեց մի շարք սահմանային բարձունքների և տարածքների նկատմամբ։ Այս իրադարձությունները հետագայում դարձան 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի նախադրյալներից մեկը։
Ռոբերտ Աբաջյան
Ռոբերտ Աբաջյանը հայտնի հայ երգահան, դիրիժոր և մանկավարժ էր, ով ապրել է 20-րդ դարում։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել հայկական երաժշտական մշակույթի զարգացման մեջ՝ ստեղծելով բազմաթիվ սիմֆոնիկ և վոկալ ստեղծագործություններ, ինչպես նաև երկար տարիներ ղեկավարել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ Նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մնում է հայ երաժշտական արվեստի կարևոր մասը։
Մհերի
«Մհերի» դուռը Գառնիի հեթանոսական տաճարի տարածքում գտնվող ժայռափոր կառույց է, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակով։ Այն կապված է ուրարտական աստվածության պաշտամունքի հետ և, ըստ ավանդության, համարվում է հերոս Մհերի՝ հայոց էպոսի անունը կրող սրբատեղի։
Կյանք ու կռիվ
«Կյանք ու կռիվ» գրական-հասարակական ամսագիր է, որը հիմնադրվել է 1922 թվականին Խորհրդային Հայաստանում։ Այն դարձել է հայ սովետական գրականության կարևոր օրգաններից մեկը, որտեղ տպագրվել են այդ ժամանակի առաջատար գրողների ու բանաստեղծների ստեղծագործությունները։ Ամսագիրը գոյատևել է մինչև 1990-ականների սկիզբը՝ արտացոլելով երկրի գրական և հասարակական կյանքի փուլերը։
Գրիգորիչ
«Գրիգորիչ»-ը (Գրիգոր Լուսավորչի անվան վարժարան) Սուրբ Էջմիածնի Մայր Աթոռի կողմից 1874 թվականին հիմնադրված պատմական դպրոց-ինտերնատ է։ Այն ստեղծվել է որպես ազգային-եկեղեցական կրթօջախ՝ նպատակ ունենալով պատրաստել ուսուցիչներ և հոգևորականներ հայ գաղթավայրերի համար։ Մինչ օրս այն շարունակում է գործել որպես կրթական և մշակութային կենտրոն՝ պահպանելով հայկական դպրոցի և ավանդույթների շարունակականությունը։
Խաչատուրով
«Խաչատուրով» անունը, ամենայն հավանականությամբ, վերաբերում է հայտնի հայ կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (Ալեքսանդր Սպենդիարյան) «Խաչատուր Աբովյան» օպերային, որն առաջին անգամ բեմադրվել է 1953 թվականին։ Այս ստեղծագործությունը նվիրված է հայ նշանավոր գրող և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին ու գործին, ով համարվում է նոր հայ գրականության հիմնադիրը։ Օպերան պատմում է Աբովյանի մանկության, ուսուցչական գործունեության և նրա առեղծվածային անհետացման մասին՝ արտացոլելով 19-րդ դարասկզբի Հայաստանի պատմական ու մշակութային մթնոլորտը։
Արցախ
Արցախը պատմական հայկական տարածաշրջան է, որը ներկայումս մեծ մասում գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Այն ունի հարուստ մշակութային ժառանգություն՝ ներառյալ հարյուրավոր հայկական վանքեր, խաչքարեր և ամրոցներ, որոնց թվում է հայտնի Գանձասարի վանքը (հիմնադրված 10-րդ դարում)։ Տարածաշրջանը երկար ժամանակ եղել է հայոց պետականության ու մշակույթի կարևոր կենտրոն, իսկ 20-րդ դարի վերջին տեղի ունեցած պատերազմի արդյունքում ձևավորվեց անկախ, բայց միջազգայնորեն չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը։
Արմենիա TV
«Արմենիա TV»-ն Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն է, որը հիմնադրվել է 1956 թվականին՝ որպես Երևանի հեռուստատեսային ստուդիա։ Այն երկար տարիներ եղել է երկրի գլխավոր հեռուստաալիքը և կարևոր դեր է խաղացել հայ մշակույթի, լեզվի և տեղեկատվության պահպանման գործում։ Ներկայումս այն շարունակում է լինել հայ հասարակության համար տեղեկատվական և մշակութային հիմնական հարթակներից մեկը։
Արման Սաղաթելյան
«Արման Սաղաթելյան» կենտրոնը Երևանում գտնվող մշակութային հաստատություն է, որը հիմնադրվել է 2014 թվականին՝ ի հիշատակ արվեստագետ Արման Սաղաթելյանի։ Այն ծառայում է որպես արդիական արվեստի, երաժշտության և դիզայնի ստեղծագործական հարթակ, որտեղ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ, դասախոսություններ և մշակութային միջոցառումներ։ Կենտրոնը նպաստում է երիտասարդ տաղանդների խրախուսմանը և Երևանի մշակութային կյանքի դինամիկայի զարգացմանը։
Մամլո
Մամլոն (Մամլու բերդ) միջնադարյան հայկական ամրոց է, որը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Ձորագետի աջ ափին։ Այն հիմնադրվել է 10-րդ դարում և եղել է Բագրատունիների թագավորության կարևոր ռազմավարական հենակետերից մեկը։ Այսօր պահպանվել են ամրոցի պատերի և աշտարակների մնացորդները, որոնք հայտնի են իրենց տպավորիչ տեսարանով դեպի կիրճը։
Հայաստան
Հայաստանը աշխարհի հնագույն պետություններից մեկն է՝ հարուստ պատմական ու մշակութային ժառանգությամբ: Այն հայտնի է իր բազմադարյա պետականությամբ, ունիկալ ճարտարապետությամբ (Էջմիածին, Գառնի, Գեղարդ) և որպես առաջին երկիր, որը պետական կրոն ընդունեց քրիստոնեությունը (301 թ.): Հայաստանը հայ ժողովրդի պատմական հայրենիքն է և պահպանում է իր ինքնատիպ մշակույթը՝ լեզվով, գրականությամբ ու ավանդույթներով:
Ուրֆանյան
«Ուրֆանյան» անունը առաջին հերթին կապված է պատմական Արևմտյան Հայաստանի Ուրֆա (Էդեսիա) քաղաքի հետ, որը հայ մշակույթի և հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Այն հիշատակվում է հատկապես հայկական ճարտարապետության և գրչության ավանդույթների համատեքստում, ինչպես նաև հայոց ցեղասպանության ժամանակ տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձությունների կապակցությամբ։
Սահակյան
«Սահակյան» անունը առաջին հերթին կապված է հայ մշակույթի և կրթության մեծ գործիչ Սահակ Պարթևի (IV-V դդ.) անվան հետ, ով հայ գրերի ստեղծման գործում ունեցել է վճռորոշ դեր։ Այսօր այն հաճախ օգտագործվում է որպես հաստատությունների (օրինակ՝ դպրոցների, քոլեջների) անվանում, իսկ պատմական տեսանկյունից այն խորհրդանշում է հայ մշակույթի և լուսավորության դարավոր ավանդույթները։
Սլոյան
«Սլոյան»-ը Հայաստանի Տավուշի մարզի Իջևան համայնքին պատկանող գյուղ է, որը հիմնադրվել է 19-րդ դարում՝ Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերի կողմից։ Այն գտնվում է Աղստև գետի ափին և հայտնի է իր բնական գեղեցկությամբ, ինչպես նաև մոտակայքում գտնվող միջնադարյան Գոշավանք վանական համալիրով։